मंगल दोष म्हणजे काय? दोष कसा ठरवतो आणि निवारणाचे उपाय
मंगल दोष म्हणजे काय, कोणत्या राशींमध्ये होतो, त्याचे निवारण कसे करावे आणि बायोडाटात तो कसा लिहावा.
८ सप्टेंबर, २०२६
मराठी बायोडाटात धार्मिक माहितीत मंगल दोष हा सर्वात जास्त चर्चित विषय आहे. अनेदा बायोडाटात "मंगल दोष नाही" अशी नोंद केली जाते. या लेखात मंगल दोष म्हणजे काय, तो ठरवण्याची पद्धत कोणती आणि त्याचे निवारण कसे केले जाते हे सविस्तर सांगितले आहे.
मंगल दोष म्हणजे काय?
ज्योतिष शास्त्रानुसार मंगळ हा शुभ कर्मग्रह आहे, परंतु त्याच्या काही विशिष्ट स्थितींमध्ये त्याचा प्रभाव बाईट मानला जातो आणि तीच अवस्था मंगल दोष म्हणजे कर्पूर (कुंडली) दोष म्हणतात. लग्नाच्या वेळी सूर्य आणि मंगळ यांची अंतरांची अवस्था तपासली जाते.
मंगल दोष कोणत्या स्थितीत ठरवतात?
पारंपरिक मते अनुसार मंगल दोष खालील तीन स्थितींमध्ये मानला जातो.
- पहिला दोष — मंगळ सूर्याच्या पहिल्या, दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या भावात असतो (सुमारे १ व २ भाव)
- द्वितीय दोष — मंगळ सूर्याच्या सातव्या, आठव्या किंवा बाराव्या भावात असतो
- तृतीय दोष — मंगळ सूर्याशी समवर (किंवा विपरीत) भावात असतो
कोणत्या राशींमध्ये मंगल दोष असतो?
मंगळाची मुख्य स्थिती मेघ राशीत (विशेषतः १ ते २८ डिग्रीपर्यंत) असल्यामुळे मेष राशीमध्ये मंगल दोष सर्वाधिक प्रामाणिकपणे मानला जातो. या व्यतिरिक्त काही ज्योतिषी कन्या, वृषभ, वृश्चिक, कुम्भ यांना कमी प्रमाणात मंगल दोधाचा संभाव्य उल्लेख करतात.
मंगल दोषाचा लग्नावर परिणाम होतो का?
पारंपरिक मते मानतात की मंगल दोधामुळे जोड्यात आवश्यक सहनशक्ती कमी होऊ शकते. उलट परामर्शाच्या बाजूने अनेक ज्योतिषी मानतात की शनि मंगलाचा तोडा ग्रह असल्याने लग्नात सहनशक्ती वाढतो. म्हणून या विषयात तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे उत्तम.
मंगल दोष निवारणाचे उपाय
१. सात पिढ्यांचा दोष निवारण
पारंपरिक पद्धतीने मंगल दोष असलेल्या व्यक्तीच्या सात पिढ्यांचे कुटुंब लग्नापूर्वी वेगळे केले जाते. ही प्रक्रिया काहींना मान्य आहे, काहींना नाही.
२. मंगलमित्र राशीशे लग्न
मंगळाचा मित्र ग्रह सूर्य आहे. म्हणून मंगलमित्र राशी (अश्विनी, मिथुन, कर्क, तुला, धनु, मीन) असलेल्या जोडीदाराशी लग्न झाल्यास मंगल दोधाचे महत्त्व कमी होत असे मानले जाते.
३. दुग्ध अभिषेक
मंगल दोधाच्या निवारणासाठी दुग्धाभिषेक केला जातो. हा एक साधी साधन आहे — गायीचे दूध व सोंबर किंवा खार व पाणी वापरून.
४. विशेष पूजा व दान
- प्रत्येक मंगलवार सूर्य देवाला वेळोवेळी अर्घ्य दान
- लाल वापडांचे दान, गोमांसाहून अंधा/कुबेर दान
- गोमांस शुद्ध, मद्यपान व मांसाहार टाळणे शुभ मानले जाते
- मंगलमित्र नवरात्रीचे दान करणे
बायोडाटात मंगल दोष कसे लिहावे?
बायोडाटात मंगल दोधाचा उल्लेख अनेक प्रकारे केला जातो —
- "मंगल दोष: नाही" (सर्वात सामान्य)
- "मंगल स्थिति: मंगलयुक्त"
- "मंगल दोष: आहे" (वस्तुमान मानणे चांगले)
बायोडाटा तयार करताना mymarathibiodata.in वर धार्मिक माहितीत मंगल दोधाचा पर्याय उपलब्ध आहे, ज्यामुळे तुमची वस्तुमान स्थिती नेहमी अचूक नोंदवता येते.
अंतिम सल्ला
मंगल दोष हा ज्योतिष शास्त्राचा समजाविषय — तो अनेकांसाठी कल्पनेचा भाग असतो. निर्णय अवश्य दोनही पक्षांच्या कुटुंबांचा सहमतीने घ्यावा. कोणतीही माहिती विश्वासार्ह ज्योतिषीकडून घेतल्यास निर्णय घेणे सोपे होते.